نزدیک به سه روز است که کشور دچار کندی و محدودیتهای مقطعی اینترنت شده است، شرایطی که البته نسخه شدیدتر آن در جریان حمله ۱۲ روزه اسرائیل به ایران و پیشتر از آن در جریان اعتراضات سال ۱۴۰۱ تجربه شده بود.
امروز پلتفرمهای مختلف اینترنتی علاوه بر تسهیل ارتباطات مردم با یکدیگر به ابزاری برای کسب درآمد و خریدهای آنلاین تبدیل شده است.
۲ میلیون و ۵۰۰ هزار کسب و کار در ایران روی اینستاگرام مشغول فعالیتند
بر اساس آمارهای موجودی بیش از ۷۰ میلیون نفر در ایران از اینترنت استفاده میکنند و بر اساس آمار دیگری از سوی مرکز آمار ایران «زندگی ۱۱ میلیون ایرانی، کاملا به اینستاگرام وابسته شده است.» براساس اعلام آمارها از سوی دبیر شورای عالی فضای مجازی حدود ۲ میلیون و ۵۰۰ هزار کسب و کار در ایران روی این بستر مشغول فعالیت هستند و تبلیغات و فروش دارند.
بزرگی این آمار زمانی مشخص میشود که این عدد را با ۲۰۰ هزار شغل مستقیم که توسط صنعت خودرو در ایران ایجاد شده است، مقایسه کنید.
طبق گزارشها با حدود ۳۰ تا ۴۰ میلیون تومان میشود یک کسب و کار در پلتفرمهای آنلاین ایجاد کرد؛ در حالی که این رقم برای یک شغل صنعتی نزدیک به چهار میلیارد تومان است، لذا اقتصاد دیجیتال امروز حرف اول را در دنیا میزند.
این آمار و ارقام در حالی است که اگر قطعی و کندی اینترنت به تأسی از اعتراضات اخیر طولانی شود، بیشترین ضربه به کسب و کارهای مجازی وارد خواهد آمد، هرچند که کلیه کسب و کارها از این فضای ناامنی و تداوم اعتراضات آسیب خواهند دید.
سابقه پیشین نشان میدهد که حتی پس از بازگشت وضعیت اینترنت به حالت عادی، بسیاری از کسب و کارهای خرد حاضر در پلتفرمهای آنلاین نتوانستند جایگاه پیشین خود را پس بگیرند. به طور مثال، پس از قطع اینترنت در سال ۹۸، نزدیک به ۱۸ هزار کسب و کار در اینستاگرام، به وضعیت سابق بازنگشتند. فقط هم اینستاگرام نیست. پیامرسان واتساپ، امروز به قدری محبوب و فراگیر شده که حتی دستگاه فکس را از ادارات و سازمانها و شرکتها حذف کرده است. واتساپ به تاروپود تمام فعالیتهای اقتصادی رخنه کرده و آیا کسی محاسبه کرده که فیلترینگ آن، چقدر هزینه به بار میآورد؟
اگرچه با روی کارآمدن مسعود پزشکیان زمزمههای فیلترینگ دایمی در کشور کمرنگ شد و پویشها و طرحهای ضد اینترنتی ناکام ماند، اما همواره پس از فیلترینگ اینترنت، زمزمههای دائمی شدن این روند و از کار انداختن فیلترشکنها شنیده میشود.
ناکامی مخالفان اینترنت در ایران در سوق دادن کاربران به سکوهای داخلی
ظرف سالهای گذشته تفکری در کشور به دنبال کوچ دادن مردم از شبکههای اجتماعی خارجی به سکوهای داخلی است، امری که بینتیجه مانده و مردم نیز جز در شرایط اضطرار از آن استقبال نکردهاند.
پیشتر رضا الفت نسب، عضو اصلی هیاتمدیره انجمن صنفی کسب و کارهای اینترنتی گفته بود: با توجه به اینکه امروزه کسب و کارهای زیادی بر بستر شبکه اجتماعی اینستاگرام شکل گرفته است فیلتر شدن و قطعی آن افراد شاغل در این بخش را از حیزانتفاع ساقط کرده و درآمدهای این افراد را قطع خواهد کرد. حتی شاهد آن بودیم افرادی هم که دارای وبسایت هستند و در کسب و کارهای بزرگتری مشغول فعالیتند باز هم از اینستاگرام برای بخشهای مختلف و مارکتینگ خود استفاده میکردند که ممکن است با قطعی این شبکه اجتماعی این کسب و کارها با مشکلات بیشتری نیز مواجه شده باشند.
در همین رابطه حسین بهادربیگی، کارشناس تجارت الکترونیک پیشتر در گفتوگو با اقتصاد ۲۴ گفته بود: در عصری که به آن عصر آکواریوس یا دیجیتال میگوییم، اینترنت به زیرساخت اصلی ارتباطات و تجارت تبدیل شده است. کسبوکارها، بانکها و سایر نهادها، فعالیتهای خود را بر پایه اینترنت و فضای مجازی بنا نهادهاند. متاسفانه، هرگونه اختلال و محدودیت در اینترنت، ضربه مهلکی به کسبوکارهای اینترنتی وارد میکند، زیرا این کسبوکارها معمولاً تابآوری کمتری نسبت به کسبوکارهای سنتی دارند. در واقع، راهکار مشخصی برای کاهش تبعات وجود ندارد، جز اینکه تلاش کنیم بستر اینترنت را باثبات و پرسرعت نگه داریم. وقتی اینترنت با وضعیت نامناسبی روبهرو باشد، کسبوکارهای آنلاین به نابودی کشیده میشوند.
